Mất ngủ: Nguyên nhân và điều trị

[songchungvoi_HIV]

Nguyên nhân gây mất ngủ và cách điều trị

cháu đang đi học, nhưng gần đây cháu rất khó ngủ, cư nằm mãi mà ko sao ngủ đươc.Cháu định dùng thuốc ngủ vậy cho cháu hỏi: cháu dùng thuốc ngủ có sao ko ạ ? có cách nào để có thể ngủ được ma k cần dung thuốc ko ?

(trang)

Trả lời:
Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, có thể chỉ là những lo âu hay căng thẳng nào đó trong đời sống hàng ngày chưa được giải quyết ổn thỏa; Những hành vi cá nhân như hút thuốc lá, uống cà phê nhiều, thay đổi múi giờ khi đi xa, làm việc ca đêm, ăn quá nhiều quá no trong đêm; hoặc những bệnh lý thực thể đều có thể gây mất ngủ.

Có thể phân ra 2 nhóm nguyên nhân gây mất ngủ như sau:

1. Mất ngủ do sinh hoạt

- Do hút thuốc lá, uống nhiều cà phê, do ăn nhiều nặng bụng trong đêm, ăn nhiều chất kích thích...

- Do rối loạn lịch thức ngủ trong ngày, như lịch làm việc thay đổi bất thường, làm việc theo ca không thường xuyên, do thay đổi múi giờ chênh lệch như khi đi du lịch đến các vùng có mức chênh lệch múi giờ từ 6-24 giờ.

- Do căng thẳng lo âu nhiều trong học tập, làm việc, trong cuộc sống hàng ngày.

- Do phân bổ giờ giấc ngủ không hợp lý, ngủ ngày quá nhiều.

Ngoài ra, theo sự phát triển tâm sinh lý ở mỗi người, chu kỳ thức ngủ sẽ thay đổi dần theo tuổi tác. Ở người cao tuổi, thời gian ngủ sẽ ít dần, có khuynh hướng ngủ muộn hơn và thức dậy sớm hơn. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất là chất lượng của giấc ngủ, sau khi ngủ dậy phải cảm thấy tinh thần sảng khoái, phấn chấn, thích làm việc.

2. Mất ngủ do nguyên nhân thực thể

Do dùng thuốc để điều trị bệnh: Như các thuốc điều trị đau đầu Migrain có chứa cafein, thuốc chống viêm như corticoide, thuốc lợi tiểu v.v...

Do bệnh lý: Các bệnh lý gây mất ngủ như đau đầu do viêm xoang, do tăng huyết áp, đau do viêm loét dạ dày tá tràng, đau do Zona, đau do kích thích thần kinh, đau trong bệnh khớp xương v.v... Việc điều trị phải chú ý vào nguyên nhân gây bệnh.

- Do loạn tâm thần chức năng hoặc thực thể, hoặc do trầm cảm.

Điều trị chứng mất ngủ:

Điều trị chứng mất ngủ chủ yếu là điều trị triệu chứng, kết hợp với điều trị nguyên nhân nếu xác định được nguyên nhân gây mất ngủ. Vấn đề chẩn đoán xác định cũng như chỉ định điều trị nên theo ý kiến của thầy thuốc.

Về nguyên tắc điều trị:

1. Loại bỏ những nguyên nhân chủ quan gây mất ngủ

Nếu cố gắng tìm hiểu, người bệnh sẽ biết một phần nguyên nhân gây mất ngủ, thí dụ uống cà phê quá nhiều vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, ăn quá nhiều chất cay nóng, ăn quá no vào buổi tối, đi du lịch đến nơi có sự thay đổi múi giờ quá lớn, do căng thẳng trong công việc... Sau khi tìm biết được nguyên nhân, người bệnh có thể sẽ tự điều chỉnh để ngủ được mà không cần nhờ đến thuốc.

2. Vệ sinh giấc ngủ

Nên tạo tâm trạng thư thái để dễ dàng đi vào giấc ngủ, giường ngủ cần đặt nơi thoáng mát, chăn màn sạch sẽ v.v...

3. Dùng thuốc ngủ, kết hợp với dùng thuốc điều trị nguyên nhân gây bệnh

Theo y học cổ truyền (YHCT), việc điều trị cũng theo các nguyên tắc như trên, tuy nhiên ngoài thuốc, YHCT còn có các phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, dưỡng sinh để giúp cho giấc ngủ đến dễ dàng hơn.

a. Không dùng thuốc:

Dưỡng sinh: Tập các động tác như thư giãn, thở 4 thì, động tác tam giác, xoa đầu mặt cổ, bấm huyệt (Xoa, day, bấm huyệt Nội quan, Túc tam lý, Tam âm giao).

b. Dùng thuốc:

+ Dùng theo kinh nghiệm:

Để chỉ định điều trị, cần phải có chẩn đoán thật chính xác của các nhà chuyên môn. Tuy nhiên, có một số cây cỏ là rau ăn vừa có thể dùng làm thuốc và không độc. Chẳng hạn như hạt sen, long nhãn, mật ong, đậu xanh, đậu đen, táo tàu... có tác dụng an thần, trị mất ngủ; Một số thức ăn như chuối, các loại hạt quả, đậu phộng (lạc)... giúp điều hòa giấc ngủ.

Các loại cây cỏ như lạc tiên (chùm bao, nhãn lồng) có thể dùng riêng, luộc hoặc hấp và dùng ăn như rau giúp ngủ ngon, hoặc phối hợp với lá dâu tằm, lá vông, tim sen nấu nước uống trị mất ngủ; Trúc diệp (lá tre); Toan táo nhân (hột trái táo ta, táo chua) nấu nước uống thay nước trà, giúp giấc ngủ mau đến, có thể xem là một loại thuốc ngủ.

+ Dùng theo đối chứng lập phương:

- Mất ngủ do làm việc quá sức hoặc suy nghĩ lo âu căng thẳng, kèm theo là biểu hiện hay hốt hoảng, thấp thỏm lo âu, tim hồi hộp, hay quên, chân tay mỏi rũ, ăn uống kém, sắc da không tươi nhuận, cả đêm không ngủ được, hoặc lúc ngủ lúc thức, hay nằm mơ, dễ tỉnh giấc.

Bài thuốc: Củ mài sao vàng 20g; Long nhãn 10g; Hạt sen để cả tim (sao) 20g; Lá dâu 10g; Táo nhân (sao) 10g; Lá vông 10g; Bá tử nhân 10g; Sắc uống mỗi ngày.

- Mất ngủ kèm theo triệu chứng buồn bực, ù tai, đau lưng, uể oải không muốn làm việc, nóng nảy bứt rứt, có cảm giác bốc hỏa lên đầu mặt, đau đầu choáng váng, tâm phiền miệng khát, đêm ra mồ hôi trộm...

Dùng bài thuốc: Đậu đen 20g; Mè đen 10g; Hạt sen để cả tim (sao) 20g; Lá dâu 10g; Lá vông 20g; Vỏ núc nác 6g; Lá dâu tằm 20g; Lạc tiên 10g; Thảo quyết minh 10g.

- Người nhút nhát, hay cáu gắt, hư phiền, ngủ không yên, hay chiêm bao vớ vẩn.

Bài thuốc: Hạt sen 40g; Táo nhân sao đen 40g.

- Mất ngủ kèm theo đầy tức vị quản, ợ hơi, khó chịu hoặc ăn ít, đại tiện không thông hoạt, bụng đau, chân tay bủn rủn.

Bài thuốc: Trần bì 10g; Hương phụ 12g; La bạc tử 10g; Mộc hương 15g; Chỉ thực 10g.

Bạn có thể sử dụng sản phẩm Goldream với thành phần thảo dược tự nhiên, có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh mất ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu, giúp đem lại giấc ngủ tự nhiên và cải thiện chất lượng giấc ngủ do căng thẳng, suy nhược thần kinh, stress.


Chúc bạn sớm tìm được cho mình một giấc ngủ ngon.
Bs.Thuocbietduoc

(Lưu ý: Chữa bệnh theo chỉ định của Bác sĩ)

[songchungvoi_HIV]

Mất ngủ là tình trạng khó đi vào giấc ngủ hoặc không thể duy trì được giấc ngủ qua đêm, hay nói đơn giản hơn là không có được giấc ngủ đầy đủ. . Theo dự báo của Tổ chức Y tế Thế giới, đến năm 2020, số người trên 60 tuổi sẽ tăng thêm 75% so với hiện nay, như vậy rõ ràng đây là vấn đề rất nghiêm trọng, đòi hỏi ngành y tế phải có chiến lược đánh giá và kiểm soát chứng mất ngủ ở người cao tuổi một cách hiệu quả.
2. Các nguyên nhân gây mất ngủa. Các bệnh gây rối loạn giấc ngủ tiên phát: Tuổi cao thường đi kèm với tăng nguy cơ mắc các bệnh gây rối loạn giấc ngủ tiên phát, phổ biến nhất là hiện tượng ngừng thở lúc ngủ (hay gặp ở những người béo phì), hoặc các hiện tượng chân tay cử động một cách tự động về đêm làm người cao tuổi bị thức giấc.b. Các bệnh lý gây rối loạn giấc ngủ thứ phát: Ðau là nguyên nhân nổi bật gây ảnh hưởng đến giấc ngủ. Nguyên nhân gây đau phổ biến nhất ở những người cao tuổi là các bệnh cơ xương khớp như thoái hóa khớp, loãng xương…, có đặc điểm là đau tăng lên về nửa đêm gần sáng, làm cho bệnh nhân bị tỉnh giấc và sau đó rất khó ngủ tiếp. Các bệnh lý khác bao gồm bệnh thiếu máu cơ tim gây đau ngực, hiện tượng hay tiểu đêm (ví dụ do u xơ tiền liệt tuyến, do bệnh đái tháo đường), hoặc khó thở (do suy tim, viêm phế quản, hen phế quản)…c. Các bệnh lý tâm thần kinh: Do công việc căng thẳng nên tình trạng mệt mỏi. lo âu, stress diễn ra liên miên với đấng mày râu tuổi 25-45. Khi phải đối mặt với suy thoái kinh tế và khó khăn trong công việc khiến giấc ngủ đang xa rời đáng mày râu.
d. Do thuốc: Một số người không hiểu về thuốc ngủ mà lạm dụng quá múc cho phép cũng như kéo dài thời gian sử dụng mà không biết rằng lâu ngày thuốc ngủ sẽ gây nhờn thuốc và khiến người bệnh khó có biện pháp khắc phục.Cần chú ý là có một số thuốc mà nhiều người vẫn coi là thuốc ngủ và được dùng để điều trị mất ngủ như Benzodiazepine (Seduxen)… lại có tác dụng phụ là gây buồn ngủ khiến họ ngủ nhiều hơn vào ban ngày, hậu quả là người bệnh càng ít ngủ hơn vào ban đêm. Ngoài ra, một số chất tuy không hẳn là thuốc nhưng mọi người lại hay dùng và rất dễ gây mất ngủ như rượu, caffeine (có trong chè, cà phê), nicotine (có trong thuốc lá).3. Làm thế nào để có giấc ngủ tốt?Các biện pháp không dùng thuốc được khuyến khích áp dụng cho tất cả những người bị bệnh mất ngủ, nhất là những trường hợp bị mất ngủ do các rối loạn tâm lý kéo dài. Mục đích là xóa bỏ hoặc làm giảm các yếu tố góp phần gây mất ngủ, bao gồm từ việc hướng dẫn về giấc ngủ, thực hiện lời khuyên về “vệ sinh giấc ngủ” cho tới tập các kỹ năng thư giãn… Một số lời khuyên giúp cải thiện vệ sinh giấc ngủ là:- Tạo một môi trường thư giãn và yên tĩnh khi đi ngủ, bao gồm các điều kiện tối ưu về ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ…- Ban đêm, không nên nhìn vào đồng hồ.- Nên tránh uống cà phê, rượu hoặc hút thuốc lá vào buổi chiều tối.- Nên tập thể dục đều đặn hàng ngày nhưng không nên tập nhiều sau 6 giờ chiều.- Không nên quá lo lắng nếu bị mất ngủ.- Phải học cách thư giãn để có cảm giác thư thái cả về thể chất lẫn tinh thần.

4. Chữa bệnh mất ngủ, khó ngủ, giảm lo âu bằng thảo dược Nhờ khoa học phát triển, kết hợp với các bài thuốc dân gian các nhà nghiên cứu đã tìm ra các sản phẩm thảo dược chống mất ngủ, khó ngủ, giảm lo âu. Nổi bật nhất là sản phẩm TPCN Goldream do công ty IMC sản xuất, công ty Viễn Bằng phân phối. Sản phẩm Goldream là sản phẩm kết hợp của các thảo dược tự nhiên như:5-Trypotomin – Là một nguyên liệu hoàn toàn mới có tác dụng hỗ trợ điều trị mất ngủ, khó ngủ, giúp cải thiện giấc ngủ do căng thẳng,suy nhược thần kinh, mất ngủ do chênh lệch múi giờ. 5 – HTP là một hợp chất hóa học có trong cơ thể con người, là acid amin thu được từ thực phẩm, đã được chứng minh có hiệu quả trong điều trị một loạt các triệu chứng như: trầm cảm, đau cơ xơ, mất ngủ mãn tính. Ngoài 5 – Trypotomin, sản phẩm Goldream là sự kết hợp của các thành phần thảo dược khác như: Cao Nữ lang ( Valerian) – là loại cây tự nhiên phổ biến tại châu Âu, châu Á có dáng hoa kèn. Rễ cây được lấy làm thuốc và đã được sử dụng bào chế thuốc từ thời Hy Lạp cổ đại, với công dụng chữa trị về bệnh mất ngủ, khó ngủ chữa trị đau đường tiêu hóa, căng thẳng thần kinh. Với công dụng tăng lượng acid neurotransmitter gama aminobutyric (GABA), GABA đóng vai trò ngăn cản các truyền dẫn và bất an đến vùng thần kinh trung ương bằng việc chiếm giữ các vùng tin vì thế GABA giúp cho cơ thể thư giãn và an thần, ngủ ngon. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Valerian là một dược liệu có tác dụng an thần, an toàn, không gây ra tác dụng phụ như: gây nghiện, lệ thuộc. Nghiên cứu lâm sàng đã chỉ ra rằng người sử dụng Valerian là không có sự mệt mỏi vào buổi sáng. Thêm vào đó là Trinh nữ ( hay còn gọi là cây Xấu hổ), có vị ngọt tác dụng an thần, giảm đau, lợi tiểu, từ xưa đến nay Trinh nữ luôn được coi là bài thuốc dân gian để điều trị suy nhược thần kinh và mất ngủ. Bình vôi có tác dụng thanh nhiệt giải độc. Theo kinh nghiệm y học cổ truyền Bình vôi được dùng để chữa bệnh mất ngủ, giảm căng thẳng thần kinh. Với công thức kết hợp hoàn hảo trên trong sản phẩm Goldream chống mất ngủ hiệu quả nhất. Với tác dụng ngủ dễ, không để lại phản ứng phụ và quan trọng nhất tháo bỏ tâm lý căng thẳng, hạ nhiệt, giảm stress và có lợi cho hệ thần kinh chống suy nhược, sản phẩm sẽ là lời giải cho những cơn mất ngủ hoành hành, giúp cuộc sống của chúng ta tươi đẹp hơn cả ngày lần đêm, đem lại cuộc sống chất lượng – thể hiện phương châm giấc ngủ là vàng. DS Cao Nghĩa

[songchungvoi_HIV]

ĐIỀU TRỊ MẤT NGỦ, SUY NH­ƯỢC THẦN KINH DO STRESS

BẰNG CHÂM CỨU VÀ XOA BÓP BẤM HUYỆT

1. Đặt vấn đề:

- Giấc ngủ là tình trạng nghỉ ngơi tự nhiên theo chu kỳ của thể xác và tâm thần. Trong tình trạng này người ta thường nhắm mắt và mất ý thức một phần hay hoàn toàn do đó sẽ giảm các vận động và phản ứng đối với các kích thích bên ngoài.

- Giấc ngủ có vai trò rất quan trọng là giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng. Giấc ngủ có chất lượng khi đáp ứng một số yêu cầu cơ bản sau: đủ giờ, đủ sâu, cảm thấy khoẻ khoắn khi thức dậy... Các khảo sát cho thấy thời gian ngủ giảm dần theo tuổi, thí dụ như bé mới sinh ngủ tới 17 giờ mỗi ngày, trẻ lớn ngủ từ 9 - 10 giờ mỗi đêm, người trưởng thành ngủ từ 7-8 giờ mỗi đêm, riêng người cao tuổi thường ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm.

Mất ngủ là khi có một trong số các biểu hiện sau: Khó vào hay khó duy trì giấc ngủ, dậy quá sớm, ngủ dậy vẫn cảm thấy mệt. Nếu mất ngủ thoáng qua sẽ gây trạng thái buồn ngủ, vẻ mặt kém linh hoạt. Mất ngủ kéo dài sẽ gây mệt mỏi, trầm cảm, dễ cáu gắt, giảm tập trung chú ý. Mất ngủ thoáng qua hay kéo dài cũng đều ảnh hưởng đến khả năng làm việc, học tập, dễ gây tai nạn khi lái xe, vận hành máy móc ...

- Suy nhược thần kinh (SNTK) là một tên gọi chung cho các biểu hiện rối loạn thần kinh khi chưa đủ tiêu chuẩn để chẩn đoán (có trong bảng phân loại bệnh tâm thần của tổ chức Sức khoẻ thế giới).

Những trạng thái bệnh trên nếu không chữa trị sẽ dẫn đến sức khoẻ kém, thậm chí kiệt sức, bất an, lo lắng cho cuộc sống bản thân và gia đình. Các rối loạn khác dễ dẫn đến nghiện rượu và nghiện các thuốc an thần do tự điều trị… Cuối cùng bệnh nhân có nguy cơ mất khả năng lao động và tình trạng này lại làm nặng thêm các diễn tiến trên.

2. Những quan niệm của Y học phương Đông (YHPĐ) về mất ngủ và SNTK:

Theo YHCTPĐ nguyên nhân cơ bản nhất là do “D­ương khí không giao hòa được với âm khí” nên tạng Tâm không “tàng đ­ược thần”. Sách cổ nói “Vì âm hư nên mắt không nhắm đư­ợc”. Âm ở đây là nói đến chức năng của ba tạng là Can, Tỳ, Thận.

+ Chức năng của tạng Can là “tàng huyết”, sách cổ nói “ban đêm huyết dồn về can đầy đủ thì mắt mới nhắm đư­ợc” nếu chư­a dồn về đủ do Can vẫn còn làm việc mà Can lại là “tư­ớng quân chi quan chủ m­ưu lự” nên khi phải hoạt động thì không thể ngủ đ­ược.

+ Tỳ có chức năng “Thống huyết, nhiếp huyết” là sinh ra và quản lý huyết phận và Tỳ còn “chủ ý” (ý tứ). nếu Tỳ hư không thống, nhiếp huyết được gây “Huyết tán, khí loạn” dẫn đến khí huyết kém giao hòa nên mất ngủ!

+ Thận lại “sinh tuỷ, tuỷ sinh huyết”. Khi chức năng Thận suy kém sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc “tàng huyết” của Can. Thận suy không chủ âm thủyđược dẫn đến dương khí thượng xung nên mất ngủ!

+ Ngoài ra do thất tình như­: Lo nghĩ, lao Tâm quá độ gây Tâm huyết h­ư, Tâm Tỳ khuy tổn, Tâm không tàng thần đ­ược nên mất ngủ.

+ Nguyên nhân cuối cùng là do đàm trệ ở trung tiêu làm cho Vỵ khí không yên ảnh hư­ởng đến Tỳ nên cũng gây mất ngủ.

3. Các thể bệnh .

- Tâm huyết bất túc (Tâm âm h­ư, Tâm huyết h­ư).

- Tâm - Tỳ khuy tổn.

- Tâm thận bất giao: “Thuỷ suy – Hoả vượng” (hiện tượng phản vũ)

- Can huyết hư tổn.

- Thận âm hư, Can - Đởm hoả v­ượng (Can - Thận bất điều).

- Đàm thấp trở ngại Vỵ khí

4. Điều trị.

4.1. Ph­ương pháp điều trị:

Tuỳ theo nguyên nhân mà “Bổ Tâm huyết, Can huyết, Thận âm, d­ưỡng Tỳ – Thanh nhiệt, điều hoà âm d­ương, trừ đàm thấp”

4.2. Phương huyệt:

- Bổ 4 huyệt chủ yếu là: Tam âm giao, Chương môn, Thái xung, Thái khê.

- Tả nhóm huyệt an thần: Bách hội , Thư­ợng tinh, Nội quan, Thần môn, An miên.

+ Nếu do Tâm huyết hư­: Bổ nội quan, Thần môn, Tâm du, Cách du, Huyết hải, Thái xung, Trung đô.

+ Nếu do Tâm – Tỳ khuy tổn: Bổ Tam âm giao, Thái bạch, Nội quan, Tâm du, Cách du, Túc tam lý.

+ Nếu do Tâm - Thận bất giao: Bổ Tam âm giao, Quan nguyên, Khí hải, Thận du, Thái khê.

+ Nếu do Can huyết h­ư: Bổ can du, Cách du, Tam âm giao, Huyết hải, Thái xung.

+ Nếu do Thận âm hư­ – Can, Đởm hoả vư­ợng: Bổ Tam âm giao, Quan nguyên, Khí hải, Thận du. Tả Bách hội, Thái xung, Khâu khư.

+ Nếu do Vỵ khí không điều hoà: Tả Thiên đột, Trung quản, Thiên khu. Bổ Tam âm giao, Túc tam lý, Thái bạch, Nội quan, Tỳ du, Vỵ du.

4.3. Kết hợp trong điều trị:

- Thuỷ châm : dùng các vitamin nhóm B và các thuốc có tác dụng dinh dưỡng và bảo vệ tế bào thần kinh. Chọn các huyệt ở vùng có nhiều cơ như­ : Thận du, Túc tam lý, Phong trì, Khúc trì...

- Xoa bóp bấm huyệt là một tác động cơ học trực tiếp lên các điểm cảm thụ về xúc giác của da, cơ và hệ thần kinh. Làm thay đổi về tuần hoàn, về thần kinh – thể dịch từ đó có những ảnh hưởng tích cực đến tiến triển của bệnh.

Nguồn: Tin tức Tây Ninh