Nên hiểu thế nào về viêm gan B


07/9/2014 13:01
Thưa bác sĩ, cháu thì sức khỏe bình thường chẳng thấy biểu hiện ốm đau bệnh tật gì, nhưng vợ cháu đi khám phụ khoa trong chương trình khám sức khỏe định kỳ lại bị viêm gan B và yêu cầu cháu cũng phải đi khám. - Chị nhà đã khám và làm các xét nghiệm gì.


- Hàng năm công ty đều cho nhân viên khám sức khỏe tổng quát một lần. Khi làm test nhanh thì có kết quả HBsAg dương tính. Bác sĩ bảo bị viêm gan B và tư vấn là bệnh này lây nhiễm, di truyền, có nhiều nguy cơ suy gan, xơ gan thậm chí ung thư gan.
- Khi kết quả HBsAg dương tính cần phải hiểu, ý nghĩa và giá trị của xét nghiệm này phục vụ cho việc sàng lọc nhanh trên số đông người khám tổng quát để phát hiện tức thời đối tượng nghi ngờ cần quan tâm về viêm gan. Còn HBsAg chỉ là một dấu hiệu gián tiếp chỉ ra khả năng bị nhiễm virus gây bệnh viêm gan (cấp tính/ mạn tính) do siêu vi trùng type B. Bản chất xét nghiệm này chỉ xác định sự có mặt kháng nguyên bề mặt của virus viêm gan B (HBV).
Kháng nguyên này tăng nhanh trong 10 tuần đầu rồi giảm từ từ và có thể biến mất trong vòng 4 - 6 tháng nếu sức đề kháng của cơ thể tốt. Ngay cả khi HBsAg sau 6 tháng không biến mất thì cũng là người lành mang mầm bệnh ẩn với xác suất 10 - 15% mang bệnh mạn tính còn lại tự khỏi. Vì vậy, cần kiểm tra lại các triệu chứng lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm sinh hóa máu khác họ hàng của HB như HBeAg, anti-HBs, anti-HBcIgM, anti-HBcIgG… và các chỉ số sinh hóa/máu khác về 4 loại men gan, và protein, albumin, globuline,bilirubine…
Chỉ sau khi thiết lập được một bảng tổng kiểm các chỉ số, đối chiếu với ngưỡng bình thường mới có thể gọi đúng tên tình trạng viêm gan B của bệnh nhân.
- Nhưng nó còn di truyền cho con hay lây nhiễm qua đường máu, đường quan hệ tình dục thì nguy lắm, cứ cầm cái kết quả xét nghiệm dương tính là như bị án treo, ai chẳng sợ.
- Khi bố mẹ đã có HBsAg (+) phải có ý thức phòng ngừa không được để lây sang con. Nhà nước đã có chương trình tiêm phòng cho trẻ em ngay khi mới đẻ chính là ngăn chặn bệnh có hiệu quả nhất. Với những trường hợp lây qua đường máu, mình cần có ý thức chủ động phòng tránh. Bây giờ đi cắt tóc cạo râu thấy bác phó cạo dùng loại dao lam cạo một lần đã thấy dân trí về phòng bệnh tốt hơn trước. Ngoài ra rất cần thận trọng khi phải truyền máu truyền dịch, sơ cứu vết thương, làm tiểu phẫu thuật, nhổ răng, châm cứu…
Một nguồn lây rất rắc rối khác là qua đường quan hệ tình dục, virus HBV khi lây đường này thường kín đáo bị che lấp bởi các bệnh khác như lậu, u sùi do HPV, giang mai, nấm nên chỉ thường chỉ lo chữa các bệnh rầm rộ kia mà dễ bỏ qua viêm gan, trong khi viêm gan là bệnh do virus không có thuốc đặc trị và tiến triển âm thầm, biến chứng trầm trọng khi cơ thể đang bị tấn công bởi viêm nhiễm do vi khuẩn.
- Với kiểu yêu đương quan hệ tình dục tự do hiện giờ, lây kiểu này thì nguy quá!
- Sẽ không khó nếu hiểu và ý thức được cần chủ động phòng bệnh. Cần thẳng thắn và kiên quyết giữ được quan hệ tình dục an toàn, luôn dùng bao cao su cho dù yêu kiểu gì, với ai. Mê đắm và cả nể là để virus nó tung hoành, hậu quả khôn lường cho mình và con cái sau này.
- Vậy làm sao biết họ có bệnh?
- Ở giai đoạn đầu, biểu hiện lâm sàng rất nghèo nàn, chỉ thấy mệt mỏi, chán ăn, đôi khi sốt, dễ bị cảm cúm, đau nhức; khó mà xác định được bệnh, cũng không rõ rệt chứng vàng da vàng mắt như ta hay nghĩ về bệnh gan. Lúc này, xét nghiệm test HBsAg, HBeAg có giá trị nhanh nhạy kịp thời cho chẩn đoán và điều trị. Có thuận lợi là test này dễ dàng thực hiện ở bất cứ cơ sở xét nghiệm nào và có giá trị chẩn đoán không phụ thuộc bệnh viện to nhỏ, cũng không đòi hỏi phải có giáo sư tiến sĩ lâu năm tay nghề cao nên bệnh nhân khỏi cần đắn đo khi được chỉ định.
- Ngộ bị HBV thật thì chạy chữa thế nào?
- Giữ gìn cho gan không bị virus tấn công bằng chế độ ăn uống không rượu bia, hạn chế thức ăn nhiều đạm mỡ gia vị khó tiêu, ăn nhiều thực phẩm tươi giàu vitamine, nhiều chất xơ, ăn gạo lức… Có chế độ làm việc tránh stress và nghỉ ngơi phù hợp với tình trạng sức khỏe.