Khi nào thì nổi hạch là triệu chứng nguy hiểm?

[songchungvoi_HIV]

Hạch sưng to báo hiệu bệnh gì?

Danh từ "hạch" hầu hết mọi người không lạ lẫm gì. Bản chất của hạch là một tổ chức lympho nằm rải rác nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể, có loại ở trong các tổ chức sâu như hạch trung thất, có loại hạch nằm dưới da như hạch hai bên cơ ức đòn chũm, hạch thượng đòn, hạch góc hàm, hạch bẹn... Hầu hết hạch sưng to là do cơ thể đang mắc một bệnh nào đó có thể nguy hiểm hoặc không.

Tính chất của hạch: Hạch là một tổ chức liên võng nội mô, sản sinh ra các dòng bạch cầu và đồng thời cũng sinh ra dòng kháng thể để chống lại các tác nhân lạ. Khi có tác nhân lạ xâm nhập vào cơ thể thì hạch phát triển to ra (sưng, đau), tuy vậy cũng có những trường hợp hạch sưng to nhưng không gây đau. Các vị trí hạch sưng to thường gần gũi với vị trí tổn thương hoặc trên đường đi của bạch mạch. Hạch sưng to có thể đứng riêng rẽ hoặc dính lại với nhau, dính vào da, dính vào tổ chức lân cận; hạch sưng to có thể di động hoặc không; có thể rắn hoặc mềm...Một số vị trí hạch sưng to khi bị bệnh
- Hạch to ở vùng cổ, thượng đòn: Ở vùng cổ và vùng trên xương đòn có nhiều loại bệnh mà có sự kích thích làm cho hạch sưng lên như:
Lao hạch: Hạch trong lao hạch thường nhỏ nhưng nhiều, xuất hiện từ từ, hạch thường không đau (người bệnh không cảm nhận thấy hoặc thầy thuốc sờ nắn nhưng người bệnh không thấy đau). Các hạch lao thường xếp thành chuỗi dọc theo hai bên cơ ức đòn chũm. Mật độ của các hạch cũng rất khác nhau, có cái mềm có cái rắn chắc. Nếu theo dõi, quan sát thường xuyên thì thấy lúc đầu các hạch di động dễ dàng nhưng do viêm nhiễm lâu ngày nên dần dần các hạch dính lại với nhau khó di động. Một điểm nổi bật là hạch lao rất dễ bị rò chảy ra một chất giống bã đậu. Khi hạch rò, chảy ra chất bã đậu thì bờ của vết rò nham nhở (có thể nhìn bằng mắt thường hoặc bằng kính lúp). Khi hạch rò chảy ra hết chất bã đậu thì có thể lành nhưng thường để lại sẹo nhăn nhúm dọc hai bên cơ ức đòn chũm mà người ta thường gọi là chuỗi "tràng nhạc". Liên quan đến nổi hạch, người bệnh thường có sốt về chiều, ăn kém, gầy sút nhanh chóng, hay ra mồ hôi lúc ngủ.
Bệnh Hodgkin: Trong bệnh Hodgkin, người ta thường thấy hạch nổi ở hố thượng đòn bên trái lúc mới bị bệnh, dần dần cả hai hố thượng đòn đều có hạch nổi. Kèm theo hạch ở hố thượng đòn hạch nách và hạch ở trung thất cũng xuất hiện. Đặc tính của hạch trung thất thường không gây đau nên người bệnh không cảm nhận được, không hóa mủ nên không bị rò ra như trong hạch lao. Người bệnh cũng có sốt. Tính chất của sốt trong bệnh Hodgkin là sốt từng đợt và mỗi một lần sốt như vậy hạch cũ cũng to dần lên và xuất hiện thêm các hạch mới. Kèm theo còn có một số dấu hiệu đặc trưng khác như lách sưng to, rắn (có thể sờ nắn thấy hoặc siêu âm sẽ cho kết quả về kích thước của lách to ra so với lách bình thường).

Vị trí giải phẫu các hạch vùng cổ.

Hạch vùng bẹn sưng, đauVùng bẹn hạch thường sưng to, đau có thể do một số bệnh nhiễm khuẩn thuộc bộ phận sinh dục - tiết niệu như bệnh do vi khuẩn họ Chlamidia, bệnh sốt viêm hạch hoa liễu, bệnh giang mai do vi khuẩn giang mai gây ra. Bệnh giang mai thường có ba thời kỳ nhưng thời kỳ đầu (giang mai I) có vết loét ở bộ phận sinh dục ngoài. Vết loét này không đau, không ngứa, không hóa mủ và đặc biệt là tự khỏi (tự khỏi vết loét chứ không phải tự khỏi bệnh giang mai) không cần can thiệp gì nhưng bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn 2 (giang mai II) nguy hiểm hơn. Hạch vùng bẹn trong các loại bệnh này thường sưng to, đau, không hóa mủ, rắn, di động dễ dàng. Ngoài ra, nếu người bệnh bị tổn thương nhiễm khuẩn (vết xây xước, áp-xe, mụn nhọt...) ở vùng chi dưới, vùng quanh hố chậu thì hạch bẹn cũng sưng to và đau.
Nổi hạch do viêm nhiễm: Một số bệnh nhiễm khuẩn cấp tính như viêm amidan, sang chấn phần mềm nhiễm khuẩn và xuất hiện gần vùng tổn thương. Kèm theo hạch sưng to là sốt nhưng khi điều trị hết hiện tượng nhiễm khuẩn thì hạch cũng trở về trạng thái bình thường như ban đầu.
Một số hạch đặc biệt như ung thư hạch: Hạch sưng to ở nhiều vị trí trên cơ thể như hạch thượng đòn, hạch nách, hạch mạc treo, hạch trung thất... Hạch phát triển nhanh và dính lại với nhau; ấn vào đau, mật độ rắn, rất khó di động (vì chúng dính lại với nhau và dính vào tổ chức lân cận). Một số bệnh về máu cũng có hạch to như bệnh bạch cầu cấp, hạch thường to, mềm, di động xuất hiện nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể mà bình thường vẫn có hạch như hố thượng đòn, nách, bẹn, trung thất, mạc treo. Kèm theo hạch to là sốt cao, lách to nhanh, xuất huyết. Trong bệnh bạch cầu mạn tính thể lympho thì nhiều hạch nhưng bé, phát triển nhanh, lâu dần (vài ba tháng) hạch to ra, mềm và di động được. Ngoài ra, hạch có thể bị sưng to trong một số bệnh về máu, bệnh truyền nhiễm khác.
Khi thấy hạch sưng to, đau nên làm gì?
Hạch sưng to đau hoặc không, có nhiều nguyên nhân như đã nói phần trên. Hạch sưng to có thể nguy hiểm hoặc không, vì vậy khi thấy có hiện tượng bất thường trong cơ thể và kèm theo hạch sưng to, đau (hoặc không) cần phải hết sức bình tĩnh không nên lo lắng quá và nên đi khám bác sĩ ngay, nhất là hạch to kèm theo sốt hoặc sốt nhẹ về chiều hoặc sốt từng đợt hoặc thay đổi bất thường... Không nên tự mua thuốc để điều trị sẽ để lại nhiều bất cập khó lường trước. Không nên xét nghiệm hạch ở cơ sở dịch vụ y tế thông thường vì không đủ trang thiết bị y tế xét nghiệm dễ bị nhầm gây hoang mang có khi không đúng với bệnh cảnh của nó.

PGS.TS.BS. Bùi Khắc Hậu

[songchungvoi_HIV]

Hạch bạch huyết

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia


Hạch bạch huyết hay hạch lympho là một trong vô số các cấu trúc trơn, hình bầu dục dẹp, rải rác dọc theo các mạch bạch huyết, là một phần của hệ bạch huyết. Các hạch bạch huyết có mặt ở khắp cơ thể, tập trung nhiều ở một số vùng như cổ, nách, bẹn. Hạch bạch huyết đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ miễn dịch. Chúng chứa các tế bào bạch huyết và có chức năng làm bộ lọc hoặc bẫy giữ lại các phần tử ngoại lai, có thể bị viêm và sưng khi làm nhiệm vụ này.
Các hạch bạch huyết cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh. Chúng nóng hoặc sưng lên trong những tình trạng khác nhau, từ nhẹ như viêm họng đến nguy hiểm như ung thư. Ở bệnh nhân ung thư, tình trạng của hạch bạch huyết đáng chú ý đến mức nó được dùng để xác định ung thư đang ở giai đoạn nào.

[ẩn] x t s Các hệ cơ quan trong cơ thể người Hệ vận động Bộ xương: các xương mặt, khối xương sọ, xương ức, các xương sườn, xương sống, các xương chân, các xương tay · Hệ cơ: cơ vân (cơ xương), cơ trơn, cơ tim, cơ hoành Hệ tuần hoàn Tim: tâm thất, tâm nhĩ · Mạch máu: động mạch, tĩnh mạch, mao mạch · Máu: huyết tương, hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu · Vòng tuần hoàn: vòng tuần hoàn lớn, vòng tuần hoàn nhỏ · Van Hệ miễn dịch Bạch cầu: bạch cầu ưa kiềm, bạch cầu trung tính, bạch cầu ưa a-xit, bạch cầu mô-nô, bạch cầu lim-phô (tế bào B, tế bào T); Các cơ chế: thực bào, tiết kháng khể, phá hủy tế bào nhiễm Hệ bạch huyết Phân hệ: phân hệ lớn, phân hệ nhỏ · Đường dẫn bạch huyết: ống bạch huyết, mạch bạch huyết, mao mạch bạch huyết, hạch bạch huyết · Bạch huyết Hệ hô hấp Đường dẫn khí: mũi, thanh quản, khí quản, phế quản · Phổi: hai lá phổi, phế nang; Hoạt động hô hấp: sự thở, sự trao đổi khí Hệ tiêu hóa Ống tiêu hóa: miệng, răng, hầu, lưỡi, thực quản, dạ dày, tá tràng, ruột non, ruột già, ruột thừa, hậu môn ·Các tuyến tiêu hóa: tuyến nước bọt, tuyến mật, tuyến ruột, tuyến tụy Hệ bài tiết Hệ tiết niệu: thận, ống dẫn nước tiểu, bóng đái (bàng quang) · Hệ bài tiết mồ hôi: da, tuyến mồ hôi · Hệ bài tiết cac-bô-nic (CO2): mũi, đường dẫn khí, phổi Hệ vỏ bọc Da: lớp biểu bì, lớp bì, lớp mỡ dưới da · Cấu trúc đi kèm: lông - tóc, móng, chỉ tay và vân tay Hệ thần kinh Thần kinh trung ương: não (gồm trụ não, tiểu não, não trung gian, đại não), tủy sống ·Thần kinh ngoại biên: dây thần kinh (dây thần kinh não, dây thần kinh tủy), hạch thần kinh ·Phân loại: hệ thần kinh vận động, hệ thần kinh sinh dưỡng (gồm phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm) Hệ giác quan mắt - thị giác (màng cứng, màng mạch, màng lưới), tai - thính giác (tai ngoài, tai giữa, tai trong) ·mũi - khứu giác (lông niêm mạc), lưỡi - vị giác (gai vị giác), da - xúc giác (thụ quan) Hệ nội tiết Nội tiết não: vùng dưới đồi, tuyến tùng, tuyến yên · Nội tiết ngực: tuyến giáp, tuyến cận giáp, tuyến ức ·Nội tiết bụng: tuyến trên thận, tuyến tụy, tuyến sinh dục (buồng trứng (ở nữ), tinh hoàn (ở nam)) Hệ sinh dục Cơ quan sinh dục nam: tinh hoàn, tinh trùng, mào tinh, ống dẫn tinh, túi tinh, dương vật, tuyến tiền liệt, tuyến hành, bìu ·Cơ quan sinh dục nữ: buồng trứng, vòi trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo, âm vật, cửa mình

[songchungvoi_HIV]

Ung thư hạch bạch huyết

Tổng quan Ung thư hạch bạch huyết là gì? Một dạng đặc biệt của bạch cầu, gọi là tế bào lympho, có vai trò quan trọng trong việc đề kháng của cơ thể chống lại bệnh tật. Những tế bào này tiếp xúc với nhiều chất khác nhau trong cơ thể trong khi xây dựng hệ miễn dịch. Các tế bào này tập trung để thanh lọc ở những khu vực nhất định gọi là hạch bạch huyết. Các hạch bạch huyết được tìm thấy ở khắp nơi trong cơ thể, đặc biệt là ở cổ, nách, háng, trên tim, xung quanh các mạch máu lớn trong bụng. Tế bào lympho cũng có thể nhóm lại với nhau trong lá lách, amidan và tuyến ức. Lymphoma là một loại ung thư phát triển từ tế bào lympho trong các khu vực này. Ung thư hạch bạch huyết phổ biến ra sao? Ung thư hạch bạch huyết là bệnh ung thư phổ biến thứ 8 ở nam và thứ 9 ở nữ tại Singapore theo đăng ký ung thư Singapore 2005-2009. Có khoảng 368 trường hợp được báo cáo hàng năm từ 2005-2009. Đây là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở trẻ em và thanh niên. Nó ảnh hưởng đến đàn ông nhiều hơn phụ nữ. Hầu hết các bệnh nhân trưởng thành phát triển ung thư hạch bạch huyết sau 50 tuổi.

Rủi ro và nguyên nhân Không có nguyên nhân cụ thể nhưng ung thư hạch bạch huyết có liên kết chặt chẽ với các bệnh suy giảm hệ miễn dịch bất thường do bẩm sinh hoặc do virus như virus AIDS.

Triệu chứng Triệu chứng và dấu hiệu của ung thư hạch bạch huyết Ung thư hạch bạch huyết thường xuất hiện dưới dạng một khối u không đau dai dẳng hoặc ngày càng tăng kích thước. Nên khám bác sĩ nếu bị sưng dù không đau ở cổ, nách, háng có đi kèm hoặc không các hiện tượng như sốt dai dặng, ra mồ hôi nhiều hoặc giảm cân không lý do.

Chẩn đoán Xét nghiệm chẩn đoán U lành tính cũng có thể gây sưng, để chẩn đoán có phải là ung thư hạch bạch huyết không cần phải tiến hành sinh thiết (cắt lấy mẫu mô) vùng bị sưng và gửi đến bác sĩ bệnh học để kiểm tra (bác sĩ xem xét các mô dưới kính hiển vi). Một khi bệnh ung thư hạch bạch huyết được xác nhận, các xét nghiệm tiếp tục như chụp hình, sinh thiết tủy xương và xét nghiệm máu là cần thiết để xác định mức độ phát triển của bệnh. Các xét nghiệm chức năng tim cũng có thể được yêu cầu để xem bệnh nhân có đủ khoẻ để điều trị không. Các loại ung thư hạch bạch huyết Ung thư hạch bạch huyết được chia thành bệnh Hodgkin và ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin, dựa trên tính chất dưới kính hiển vi. Có rất nhiều loại ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin. Kích thước và hình dạng của các tế bào ung thư và cách sắp xếp của chúng trong hạch bạch huyết quyết định loại ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin. Ung thư hạch bạch huyết không Hodgkin tiếp tục được chia thành dạng xâm lấn (mức độ cao) hoặc phát triển chậm (mức độ thấp). Ung thư hạch bạch huyết Hodgkin được xác nhận khi có sự hiện diện của các tế bào ung thư đặc biệt.

Lựa chọn điều trị Điều trị ung thư hạch bạch huyết Điều trị ung thư hạch bạch huyết có thể phải dùng hóa trị. Thuốc hóa trị có thể được tiêm vào tĩnh mạch tay hoặc là dạng viên uống. Mỗi đợt điều trị được tiến hành cách khoảng theo quy định để tiêu diệt tế bào ung thư mà vẫn cho phép cơ thể phục hồi. Các loại thuốc này lưu thông khắp cơ thể để tấn công các tế bào ung thư ngay cả khi chúng đã lây lan rộng. Xạ trị là phương pháp điều trị cục bộ bằng cách sử dụng các tia năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư hạch bạch huyết ở bất cứ nơi nào bức xạ chiếu vào. Khu vực được chiếu xạ có thể chỉ là các hạch bạch huyết hoặc cơ quan bị ảnh hưởng hoặc trong một số trường hợp, bao phủ cả một khu vực lớn bao gồm các hạch bạch huyết ở cổ, ngực và dưới hai nách. Phương pháp này có thể được sử dụng riêng hoặc kết hợp với hóa trị liệu. Liệu pháp sinh học sử dụng các sản phẩm tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể để chống lại ung thư. Nó có thể được sử dụng riêng hoặc kết hợp với hóa trị liệu. Nhiều phát triển mới trong lĩnh vực liệu pháp sinh học đang nổi lên. Kháng thể cho một loại ung thư hạch bạch huyết đã được phát triển và có thể được sử dụng trong trường hợp các phương pháp điều trị thông thường không còn hiệu lực. Điều trị kết hợp hóa trị liều cao đang được nghiên cứu trên một số bệnh nhân. Phương pháp này sử dụng hóa trị với liều cao hơn nhiều so với điều trị hóa trị bình thường để tiêu diệt các tế bào ung thư còn lại. Tuy nhiên, hoá chất liều cao cũng giết chết tủy xương khỏe mạnh có chức năng sản xuất ra bạch cầu (tế bào chống nhiễm trùng), hồng cầu (tế bào mang oxy), và tiểu cầu (tế bào ngăn ngừa chảy máu). Để giúp bệnh nhân chịu được hoá trị liều cao, tế bào gốc hoặc tủy xương từ bệnh nhân hoặc người hiến được thu thập trước đó. Sau khi bệnh nhân nhận hóa trị, các tế bào gốc hay tủy xương này được truyền lại cho bệnh nhân thông qua ống truyền nhỏ giọt vào tĩnh mạch tay. Giai đoạn ung thư hạch bạch huyết khi phát hiện và việc ung thư thuộc loại xâm lấn hay phát triển chậm sẽ quyết định phương pháp điều trị. Tiên lượng bệnh ung thư hạch bạch huyết Khám lâm sàng, chụp x-quang và báo cáo bệnh lý và tình trạng sức khỏe tổng quát của bệnh nhân sẽ giúp đội ngũ y tế xác định mức phát triển của từng trường hợp ung thư hạch bạch huyết. Sau đó, quá trình điều trị thích hợp sẽ được đưa vào thực hiện. Các chiến lược điều trị sẽ khác nhau tùy từng người. Nếu được điều trị kịp thời và thích hợp, bệnh nhân ung thư hạch bạch huyết có triển vọng tốt.

Các câu hỏi thường gặp Các câu hỏi thường gặp về ung thư hạch bạch huyết 1. Ung thư hạch bạch huyết có truyền nhiễm không? Không có bằng chứng nào cho thấy ung thư hạch bạch huyết có thể lây lan cho người khác qua tiếp xúc gần vì nó không phải do virus hoặc vi khuẩn. Nó là tập hợp các tế bào của cơ thể đã trở thành dạng ung thư. 2. Tại sao một số trường hợp ung thư hạch bạch huyết cần được điều trị ngay lập tức trong khi có một số trường hợp khác không cần điều trị? Ung thư hạch bạch huyết dạng phát triển nhanh, mức độ cao hay xâm lấn có thể tăng kích thước và lây lan đôi khi chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần, và có thể làm giảm sức khỏe của bệnh nhân rõ rệt. Những trường hợp này cần được điều trị trong vòng một thời gian ngắn để kiểm soát được bệnh. Dạng ung thư hạch bạch huyết phát triển chậm có thể kéo dài vài tháng hoặc nhiều năm để phát triển và thậm chí đôi khi có thể biến mất mà không cần điều trị. Nhưng chúng vẫn có thể gây ra các triệu chứng đáng lo ngại cho bệnh nhân về sau, đó là khi nên bắt đầu điều trị.

[songchungvoi_HIV]

Nổi hạch-sưng hạch bạch huyết

​

Hạch bạch huyết (được gọi lầm là tuyến bạch huyết) là một phần của hệ bạch huyết thuộc hệ miễn dịch của cơ thể. Nổi hạch (hạch bạch huyết sưng lớn lên) có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng.

Bình thường, bên trong cơ thể chúng ta có một số nhóm hạch bạch huyết, chúng là những nốt mềm, nhỏ, có hình hạt đậu. Những hạch thường bị sưng hoặc phì đại nhất là những hạch nằm ở cổ, dưới cằm, nách và ở háng.

* Hệ bạch huyết là một hệ thống bao gồm các hạch và những ống phân bố rộng khắp cơ thể. Chúng mang các dịch bạch huyết [là những dịch mô bao quanh các tế bào có chứa những tế bào máu (tế bào lympho), dịch từ các quai ruột (dịch dưỡng trấp), và một số ít các hồng cầu] quay ngược trở lại hệ tuần hoàn nhờ tĩnh mạch. Dịch bạch huyết mang tập hợp những chất gây nhiễm và những chất lạ đối với cơ thể (kháng nguyên).
* Hạch bạch huyết là một cụm nhỏ các tế bào được bọc xung quanh bởi một bao và có các ống tuyến đi vào và đi ra khỏi chúng. Các tế bào trong hạch bạch huyết được gọi là các tế bào bạch huyết (tế bào lympho), chúng có chức năng tạo ra các kháng thể (là những hạt protein trói buộc các chất lạ lại bao gồm những hạt gây nhiễm trùng) và những đại thực bào sẽ tiêu hóa những mảnh vụn này. Chúng đóng vai trò các tế bào dọn dẹp của cơ thể.
* Các hạch bạch huyết là những vị trí quan trọng khi những chất lạ và các tác nhân nhiễm trùng tương tác với các tế bào thuộc hệ miễn dịch. Cụm các hạch lympho lớn nhất của cơ thể là lách, ngoài những chức năng khác, lách còn giúp cơ thể chiến đấu chống nhiễm trùng và đáp ứng lại với các chất lạ đối với cơ thể.

NGUYÊN NHÂN

Có một số cơ chế có thể gây ra sự phì đại của các hạch bạch huyết (nổi hạch):

* Nhiễm trùng: làm tăng số lượng các bạch cầu do chúng được nhân lên để đáp ứng với kích thích của các chất lạ (kháng nguyên).
* Virus: phản ứng miễn dịch đối với nhiễm trùng toàn thể của cơ thể chẳng hạn như nhiễm virus có thể xảy ra cùng với cúm cũng như những nhiễm trùng nặng hơn, chẳng hạn như HIV.
* Viêm: sự thâm nhiễm các tế bào viêm do nhiễm trùng hoặc quá trình viêm xảy ra trong vùng của các hạch bạch huyết.
* Ung thư: thâm nhiễm các tế bào ác tính (sự di căn) vào các hạch từ những dòng bạch huyết xuất phát từ khu vực của một số loại ung thư.
* Ung thư máu: sự nhân lên không kiểm soát được và ác tính của các tế bào lympho, chẳng hạn như trong bệnh lymphoma hay bệnh bạch cầu.

TRIỆU CHỨNG

* Triệu chứng tùy thuộc vào vị trí hạch và nguyên nhân gây phì đại hạch.
* Bệnh nhân có thể có những triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp trên (chảy nước mũi, đau họng, sốt) và cảm thấy nổi một số hạch căng nhẹ ở dưới da xung quanh tai, dưới cằm, hoặc ở phần trên của cổ.
* Đôi khi có thể có nhiễm trùng da, đỏ, hoặc đau họng, và bệnh nhân có thể cảm thấy hạch bạch huyết lân cận theo hướng về phía tim bị phì đại.
* Sưng những hạch bạch huyết nằm sâu bên trong cơ thể có thể gây ra những hậu quả khác với những hạch bạch huyết nằm ngay dưới da. Tắc nghẽn dòng chảy của bạch huyết do bị sưng các hạch bạch huyết nằm sâu có thể gây ra sưng chân hoặc ho kéo dài, ngay cả khi bạn không cảm thấy được sự sưng lên của các hạch này.
* Một số dạng nhiễm trùng (nhiễm trùng tăng bạch cầu đơn nhân, HIV, và nhiễm nấm hoặc ký sinh trùng) có thể gây sưng hạch bạch huyết trên khắp cơ thể.
* Một số rối loạn miễn dịch, chẳng hạn như lupus hay viêm khớp dạng thấp, cũng có thể gây sưng hạch khắp cơ thể.
* Trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân có thể có một hạch hoặc một nhóm hạch lớn lên nhanh chóng và trở nên cứng và không thể đẩy di động được dễ dàng ở dưới da.

KHI NÀO CẦN ĐẾN GẶP BÁC SĨ

Nếu chỉ là những hạch viêm đơn thuần thì thường chúng không phải là mối quan tâm lớn, nhưng nếu bạn có những triệu chứng của những bệnh khác kèm theo phì đại hạch bạch huyết, bạn nên đi khám bệnh.

Hãy đi khám nếu như:

* Hạch sưng từ 2 tuần trở lên hoặc bạn có những triệu chứng như sụt cân, vã mồ hôi đêm, mệt mỏi, hoặc sốt kéo dài.
* Hạch cứng, dính chặt vào da, hoặc phát triển nhanh chóng.
* Bạn cảm thấy sưng gần xương đòn hoặc ở phần dưới của cổ.
* Vùng da phía trên hạch chuyển màu đỏ và viêm và bạn nghi ngờ có nhiễm trùng.

Chẩn đoán sưng hạch bạch huyết hiếm khi cần phải cấp cứu. Tuy nhiên cũng có những trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn như nhiễm trùng da tiến triển cần phải điều trị, hạch bạch huyết nhiễm trùng nặng cần phải được dẫn lưu, hoặc đau đớn nặng nề.

KHÁM VÀ XÉT NGHIỆM

* Bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân về những triệu chứng đi kèm theo và sau đó sẽ tiến hành khám.
* Tùy thuộc vào mức độ lan tràn của bệnh, bác sĩ có thể cho xét nghiệm công thức máu, chụp X quang và CT scan những vùng bị ảnh hưởng.
* Có thể cần phải sinh thiết hạch bị sưng. Mẫu mô lấy đi sẽ được gửi cho các nhà giải phẫu bệnh nghiên cứu dưới kính hiển vi để xác định nguyên nhân gây sưng hạch.

ĐIỀU TRỊ

Tại nhà

Nếu bệnh nhân có những triệu chứng cảm lạnh hoặc những nhiễm trùng nhẹ khác có thể cần hoặc không cần uống kháng sinh và nổi hạch trong vòng khoảng 2 tuần rồi sau đó trở về bình thường thì không cần phải điều trị đặc hiệu.

* Nếu hạch nhỏ (nhỏ hơn 2cm), nằm ở háng, hoặc dưới cằm ở bệnh nhân trưởng thành trẻ thì được xem là bình thường.
* Trẻ em thường có hệ bạch huyết hoạt động hơn người lớn nên có thể có cảm giác các hạch của chúng bị phì đại.

Tại bệnh viện

Nếu một hạch bạch huyết lớn nhanh trong vòng từ 1 đến 2 ngày thì nó thường có nguyên nhân và cách điều trị khác với những hạch bạch huyết bị sưng trong vòng vài tháng. Hãy trình bày mối lo lắng của mình với bác sĩ khi đi khám vì điều này có thể giúp bác sĩ thiết lập được chẩn đoán.

* Cách điều trị chuẩn đối với những hạch bạch huyết bị phì đại có thể là dùng thuốc giảm đau và hạ sốt, chẳng hạn như ibuprofen và acetaminophen. Có thể đắp vải ấm để làm giảm sưng.
* Nếu nguyên nhân gây sưng là nhiễm trùng, bác sĩ có thể kê toa cho bệnh nhân sử dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus.
* Nếu có ổ áp xe, có thể cần phải được dẫn lưu bằng cách rạch ra và trám đầy bằng gạc.
* Nếu hạch sưng do nguyên nhân ác tính, có thể cần phải phẫu thuật, xạ trị, hay hóa trị.
* Nếu bệnh nhân bị rối loạn miễn dịch, có thể sẽ được bác sĩ kê toa những loại thuốc phù hợp.

TIÊN LƯỢNG

Phần lớn những trường hợp nổi hạch đều tự khỏi mà không để lại di chứng gì.

(Nguồn Y học NET )​

[songchungvoi_HIV]

Hạch bạch huyết bị sưng ở cổ - nguyên nhân và cách chữa trị


(AloBacsi) - Có hàng trăm hạch bạch huyết ở cổ và được chia thành nhiều loại. Hạch bạch huyết bị sưng thuộc về bề mặt và nằm trực tiếp ngay dưới da.

Nguyên nhân Viêm hạch bạch huyết là dạng viêm thường gây ra do nhiễm vi khuẩn. Các hạch bạch huyết bị sưng trên cổ của bạn có thể gây ra một chút đau đớn khi chạm vào, hoặc khi chúng đang hoạt động để loại bỏ nhiễm trùng. Nếu mạch bạch huyết bị nhiễm có thể thấy vệt màu đỏ đi từ chỗ bị thương đến các hạch bạch huyết trên cổ. Để hiểu lý do tại sao các hạch bạch huyết trên cổ bị sưng, nên hiểu được nguyên lý làm việc bên trong của hệ bạch huyết. Các hạch bạch huyết thường bé, hình hạt đậu và ở nhiều vị trí trên cơ thể. Những hạch này nhận các hướng của hệ bạch huyết nơi các lưu chất loại bỏ virus, vi khuẩn và tạp chất khác. Nếu cần thiết, hạch bạch huyết có thể là những chiếc máy lọc có thể “bắt giữ” tạp chất lạ xâm nhập vào cơ thể của bạn. Các sinh vật lạ sẽ bị vô hiệu hóa bởi các bạch cầu hoặc các tế bào máu trắng. Có khoảng 500 hạch bạch huyết khắp cơ thể và bạn có thể cảm thấy chúng trên nách, háng của bạn, sau tai và cổ. Các hạch bạch huyết trên cổ xảy ra trong các nhóm và khi cơ thể bị nhiễm trùng. Các hạch bạch huyết này có thể bị sưng, đỏ và cảm thấy đau khi chạm vào. Vị trí của bạch huyết bị sưng là đầu mối hiệu quả để thông báo bạn đang gặp vấn đề sức khỏe ở chỗ nào đó. Ví dụ, nếu các hạch bạch huyết khắp cơ thể của bạn bị sưng, trên cơ thể bạn sẽ có vấn đề như như nhiễm trùng, các bệnh tự miễn, phản ứng thuốc và bệnh bạch cầu. Khi có các hạch bạch huyết bị sưng ở cổ, rát có thể bạn bị nhiễm trùng ở đầu, cổ hay miệng bao gồm viêm họng và cảm lạnh. Những bé đang mọc răng hoặc nhiễm trùng tai cũng có thể có các hạch bạch huyết bị sưng ở cổ. Các bệnh khác như sốt toxoplasmosis và bệnh lao cũng được chỉ định nhờ các hạch bạch huyết bị sưng ở cổ. Có nên thăm khám bác sĩ? Bởi vì các hạch bạch huyết bị sưng trên cổ có thể là do nhiễm trùng nhưng không phải lúc nào nó cũng chỉ ra được các bệnh nghiêm trọng như ung thư hoặc các trường hợp tồi tệ khác mà bạn có thể gặp. Gần đây bạn có bị đau cổ họng hay đau tai không? Nếu có, các hạch gần khu vực bị nhiễm bệnh có thể sưng lên. Đó là một dấu hiệu cho thấy cơ thể của bạn đang cố gắng chống chọi với các sinh vật hay vi khuẩn có hại xâm nhập vào cơ thể. Do vậy, bạn có thể tìm đến bác sỹ để thăm khám và có phương pháp chữa trị hợp lý. Tuy nhiên bạn không cần phải lo lắng quá về các tuyến bạch huyết bị sưng. Đôi khi các hạch bạch huyết của bạn sưng lên rất nhanh và gây đau đớn. Các hạch có thể bị sưng trong hai ngày hoặc thậm chí hai tuần. Mặt khác, nếu có hơi nóng và sưng đỏ ở chỗ bị sưng thì đây là dấu hiệu cho thấy bạn nên gặp bác sĩ. Bạn không cần phải đi khám bác sĩ nếu có các hạch bạch huyết bị sưng trên cổ đi kèm với cảm lạnh nhẹ, đợi tầm 3 hoặc 4 ngày xem biểu hiện khác như thế nào. Trong một số trường hợp rất hiếm, các hạch bị sưng là dấu hiệu của ung thư hạch, ung thư máu có ảnh hưởng đến tế bào lympho, một loại tế bào máu trắng. Ngay lập tức hãy tìm gặp bác sĩ nếu các hạch bị sưng ở cổ không biến mất trong hơn 3 tuần và nếu đi kèm với các triệu chứng như: - Ốm yếu hoặc thiếu năng lượng - Giảm cân không rõ nguyên nhân - Sốt - Ớn lạnh - Đổ mồ hôi đêm Điều trị Thuốc giảm đau, chẳng hạn như acetaminophen và ibuprofen là phương pháp điều trị chuẩn cho các hạch bạch huyết bị sưng lên. Nếu bạn bị rối loạn miễn dịch, thuốc kê đơn là cần thiết để giảm kích thước của hạch bị sưng. Acetaminophen Trong một số trường hợp hiếm gặp, áp xe có thể phát triển trên các hạch và điều này có nghĩa các chất bị nhiễm bệnh phải được loại bỏ thông qua một phẫu thuật nhỏ. Điều trị tự nhiên và toàn diện nên tập trung hơn vào những nguyên nhân cơ bản của các hạch bạch huyết bị sưng. Hiện có nhiều liệu pháp thiên nhiên và thảo dược rất dễ dàng và không gây bất kỳ phản ứng phụ nào. Bạn có thể sử dụng Hypoxrs rooperii để tăng cường hệ thống miễn dịch, trong khi cây tầm gửi (Viscum album) có thể điều tiết lại các tế bào bị phá hủy và giảm viêm nhiễm. Các loại thảo mộc khác như cam thảo (Glycyrrhiza glabra), chàm (Baptisia tinctoria) và Echinacea (Echinacea spp.) cũng nên được sử dụng nếu dạng bệnh cấp tính và cần ngay tức thì để tăng cường hệ thống miễn dịch. Cam thảo Khi mua các sản phẩm thảo dược từ các nhà thuốc, bạn chỉ nên chọn những loại được sản xuất bởi các công ty có uy tín. Chất lượng thành phần và liều lượng là hai yếu tố quan trọng nên xem xét khi lựa chọn thuốc thảo dược. Nếu khu vực bị sưng là khu vực nhạy cảm, bạn có thể chườm nóng và lạnh cùng một lúc. Nước nóng và lạnh mỗi thứ để một bát và dùng khăn mặt để chườm lên vùng bị sưng. Đặt chiếc khăn ấm (không chảy ướt) trên các hạch bị sưng trong 10 phút và sau đó thay thế bằng những chiếc khăn lạnh. Trong hàng nghìn năm, người dân đã sử dụng mật ong để chữa bệnh. Bạn cũng có thể sử dụng mật ong để giảm sưng và đau các hạch bạch huyết. Hòa tan một muỗng cà phê mật ong vào một cốc nước ấm hoặc nước trà, sau một vài ngày, bạn sẽ thấy cải thiện rõ rệt trên các hạch bạch huyết bị sưng. Quách Vinh Theo Healthguidance

[songchungvoi_HIV]

Sưng hạch huyết có phải bị HIV


Em bị sưng hạch huyết và nổi hạch dưới hàm, hai nách, kèm theo đó là cảm giác khó chịu. Xin cho hỏi có phải đó là triệu chứng của HIV?
Bên cạnh đó, đôi khi em có cảm giác rất nóng và đau đầu. Thỉnh thoảng trên da có nhiều đốm ngứa ở các mạch máu, nhiều chấm đỏ nổi khắp người gây ngứa. Các triệu chứng này xuất hiện rồi biến mất sau mấy ngày. Xin cho em hỏi có phải đó là triệu chứng của HIV không? - (Tú).

Ảnh minh họa: wp.
Trả lời:
Chào bạn,
Trước hết, có một số điểm tôi chưa rõ trong mô tả của bạn về triệu chứng mà bạn đang có, đặc biệt là yếu tố thời gian. Bên cạnh đó, khi nhắc đến khả năng nhiễm HIV, yếu tố hành vi nguy cơ đã hoặc đang có là yếu tố có tính chỉ điểm quan trọng nhất.

Tôi xin lấy một ví dụ. Nếu trên một người có hành vi nguy cơ rõ ràng, chẳng hạn là người tiêm chích ma tuý, thì biểu hiện nổi hạch gợi ý nhiều đến HIV, thậm chí có thể gợi ý bệnh cảnh lao hạch, một dấu chứng muộn của giai đoạn AIDS. Ngược lại, nếu một người hoàn toàn không có hành vi nguy cơ gì rõ ràng, hạch bạch huyết sưng đau lại gợi ý cho một nhiễm trùng cấp tình hay mạn tính nào đó mà bất kỳ ai cũng có thể mắc, và khi đó HIV là một chẩn đoán "cuối bảng".

Tôi xin chia sẻ thêm với bạn rằng, trong thực hành lâm sàng của y bác sĩ, một triệu chứng hay biểu hiện bất thường có thể xuất hiện trong rất nhiều bệnh, với tỷ lệ khác nhau, tính chất khác nhau... Và "hạch to" cũng vậy. Do đó quan niệm quy kết cho "hạch to là HIV" thì không chính xác

Về biệu hiện ngứa ở da, theo nhận định của tôi có thể là biểu hiện dị ứng với tác nhân nào đó. Để xác định, bạn cần đến khám chuyên khoa da liễu khi có biểu hiện đó.

Bạn cũng nên xem xét đến việc đi xét nghiệm HIV thay vì lo lắng "mơ hồ". Đặc biệt nếu bạn có tiền sử có hành vi nguy cơ.

Thân ái!

Bác sĩ Nguyễn Tấn Thủ
Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Sức khoẻ Nam giới