WHO báo động về sự lạm dụng thuốc kháng sinh

[songchungvoi_HIV]

Các hãng dược phẩm kêu gọi ngăn chặn "siêu vi khuẩn" kháng thuốc

(TTXVN/Vietnam+) lúc : 22/01/16 14:10

Ngày 21/1, tại hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra ở Davos (Thụy Sĩ), hơn 80 hãng dược phẩm hàng đầu thế giới đã kêu gọi các chính phủ và ngành dược phối hợp tìm biện pháp thúc đẩy việc sử dụng thuốc kháng sinh một cách hợp lý và ngăn chặn các “siêu vi khuẩn” kháng thuốc đang gia tăng mạnh.

Ảnh minh họa. (Nguồn: cbsnews.com)

Trong "Tuyên bố ngăn chặn vi khuẩn kháng thuốc (DCAR),” 83 quốc gia và 8 hiệp hội dược thuộc 16 nước tham gia ký kết đã kêu gọi các chính phủ trên toàn thế giới ủng hộ việc đầu tư vào phát triển các loại kháng sinh, phương pháp chẩn đoán, vắcxin và các sản phẩm dược khác để ngăn chặn và điều trị các bệnh truyền nhiễm kháng thuốc.

DCAR là bước đi quan trọng của ngành dược toàn cầu trong việc đối phó với các “siêu vi khuẩn” kháng thuốc, góp một tiếng nói ủng hộ tích cực vào kế hoạch quy mô toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về giảm tình trạng sử dụng không hợp lý thuốc kháng sinh ở người và động vật.

Việc đông đảo các hãng dược phẩm trên toàn cầu, bao gồm cả các tên tuổi lớn như Johnson & Johnson, Roche, Novartis, Pfizer and Merck, AstraZeneca, GlaxoSmithKline and Sanofi... tham gia ký tuyên bố trên cho thấy sự cấp thiết phải có những bước tiến mới trong việc phát triển và tiếp thị thuốc kháng sinh.

Các hãng dược phẩm thừa nhận thực tế rằng nhiều loại thuốc kháng sinh đang ngày càng mất tác dụng nhanh trong khi chưa tìm ra các loại thay thế. Khắc phục tình trạng này được coi là ưu tiên hàng đầu trong chính sách y tế trên toàn cầu.

Theo tuyên bố trên, các hãng dược phẩm và chẩn đoán bệnh nhất trí đưa ra các biện pháp phát triển thuốc, vắcxin mới và bảo vệ tác dụng của các loại thuốc hiện có. Các hãng dược phẩm cam kết gia tăng đầu tư cho việc nghiên cứu và phát triển các loại thuốc kháng sinh mới, đồng thời kêu gọi chính phủ các nước đưa ra các mô hình thương mại mới có thể khuyến khích hoạt động nghiên cứu và phát triển, triển khai các khung điều trị phù hợp mới để hạn chế việc lạm dụng thuốc kháng sinh.

Kết quả một nghiên cứu do Anh đứng đầu ước tính rằng nếu không hành động nhanh chóng, tình trạng kháng thuốc có thể làm 10 triệu người trên toàn thế giới thiệt mạng mỗi năm vào năm 2050./.

[songchungvoi_HIV]

Thời đại hoàng kim của kháng sinh đã qua, trước mắt sẽ là cơn ác mộng với loài người

Thứ Bảy, 13:32 26/03/2016
Có hàng triệu người đã chết mỗi năm trong thời đại chưa có kháng sinh, và rồi sẽ là một con số tương tự trong những năm sắp tới.

Vi khuẩn sống sót trước kháng sinh là cơn ác mộng với nhân loại.



Năm 1928, penicillin, loại kháng sinh đầu tiên được tìm ra bởi một nhà sinh học người Scotland, Alexander Fleming. Ông được coi là người đã mở ra kỷ nguyên vàng của kháng sinh trong y học. Nó được gọi là thần dược của tây y, khi đã cứu hàng triệu người bệnh mỗi năm khỏi cái chết gây ra bởi nhiễm khuẩn.



Tuy nhiên, câu chuyện tuyệt vời ấy dường như đang đi đến hồi kết. Sau hơn 70 năm kháng sinh được đưa vào y học, thời đại hoàng kim của nó đã không còn được duy trì. Có hàng triệu người đã chết mỗi năm trong thời đại chưa có kháng sinh, và rồi sẽ là một con số tương tự trong những năm sắp tới. Cơn ác mộng này mang tên "kháng kháng sinh", và xuất phát từ chính sự lạm dụng thuốc của con người.



Kháng kháng sinh là gì?



Kháng kháng sinh là hiện tượng xảy ra khi mầm bệnh hay vi khuẩn không bị tiêu diệt bởi thuốc kháng sinh. Chúng không những tồn tại mà còn sinh sản ra những thế hệ vi khuẩn mới, cũng có đặc tính kháng thuốc và hóa chất điều trị nhiễm trùng.



Một chủng vi khuẩn có thể phát triển đế chống lại từ một cho đến hàng chục loại thuốc kháng sinh khác nhau. Khi đó, bệnh nhiễm trùng trở nên khó khăn hoặc thậm chí không thể điều trị. Trong một vài trường hợp, bệnh nhân có thể phải trải qua phẫu thuật cắt bỏ, hoặc thậm chí tử vong vì kháng kháng sinh.



Tại sao kháng kháng sinh là một cơn ác mộng với loài người?



Nếu bạn quay lại trước những năm 1943, khi thuốc kháng sinh chưa xuất hiện, mọi cái chết xung quanh chúng ta không đến từ ung thư hay bệnh tim mạch. Con người sẽ chết vì các vết thương khi bị ngã, trúng đạn, tai nạn lao động… Phần lớn những vết thương dẫn đến nhiễm trùng và kết thúc cuộc sống của một ai đó.



Tuy nhiên, tất cả thay đổi sau khi Fleming tìm ra penicillin. Nhiễm trùng được coi là án tử, đột nhiên lại có thể chữa trị chỉ sau "một cái búng tay" với kháng sinh. Giống như một phép lạ vậy, điều đó mở ra một kỷ nguyên vàng son cho thuốc tây y. Những viên kháng sinh được coi là thần dược.



Cho tới nay, đã hơn 70 năm trôi qua, và chúng ta nghi ngờ rằng có mấy khi một thời kỳ vàng son của điều gì có thể kéo dài đến vậy. Chẳng còn sớm nữa để nghĩ về sự sụp đổ của thời đại kháng sinh, khi vi khuẩn đang ngày càng kháng thuốc :

Những năm 1943, thuốc kháng sinh được coi là phép màu.

Nói về một nền văn minh hiện đại, chúng ta hay tưởng tượng đến nhà máy điện, máy vi tính, thiết bị cầm tay… Nhưng mấy ai biết rằng kháng sinh là một trong những trụ cột đang chống đỡ thế giới ấy. Nếu thời đại kháng sinh sụp đổ, nền văn minh sẽ rung chuyển như thế nào?



Đầu tiên, chúng ta sẽ mất hết lá chắn phòng vệ cho những người có hệ miễn dịch yếu. Họ bao gồm bệnh nhân ung thư, người nhiễm HIV, trẻ em đẻ non… Điều này đồng nghĩa với cái chết của tất cả những con người này.



Tiếp đến, kỹ thuật phẫu thuật của loài người bị vô hiệu hóa. Nhiều ca phẫu thuật được yêu cầu sử dụng kháng sinh phòng ngừa. Khi kháng sinh mất tác dụng, phòng phẫu thuật của bệnh viện như không có mái che.



Chúng ta sẽ không thể mổ tim, ghép thận, đưa ống thông cho bệnh nhân đột quỵ… Chúng ta không thể phẫu thuật dù chỉ đơn giản là chỉnh lại khớp gối. Không thể đẻ mổ, và dù cho trong những bệnh viện hiện đại nhất, cứ 100 sản phụ sẽ có 1 người tử vong.

Kháng kháng sinh dẫn đến sự thất bại trong điều trị nhiễm trùng.

Nhiễm trùng gây ra nỗi sợ hãi từ những bệnh tầm thường. Viêm họng liên cầu gây suy tim. Viêm phổi giết chết 3 trong 10 trẻ em mắc bệnh. Nhiễm trùng da đồng nghĩa với phẫu thuật cắt bỏ chi. Hãy nhớ lại trường hợp đầu tiên được điều trị penicillin. Albert Alexander trước đó đã mất một con mắt trong tình trạng da đầu rỉ mủ, chỉ bắt đầu từ việc bị gai xước vào mặt trong khi làm vườn.



Rồi thì bạn còn dám làm gì nữa khi mà bất cứ tổn thương nào cũng có thể giết người. Bạn có dám đi xe máy, trượt patin, trèo thang để sửa mái nhà hay đặt con bạn chơi đùa dưới sàn nhà?



Bao giờ thì những điều này xảy ra?



Bạn có giật mình không khi biết rằng chúng ta đã ở trong cơn ác mộng này rồi?



Cho tới ngày hôm nay, loài người có trong tay trên dưới 100 loại kháng sinh. Con số không khác biệt là mấy từ những năm đầu thế kỷ 21. Nhưng năm 2000, một bệnh nhân người Mỹ đầu tiên được Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh và Phòng ngừa Hoa Kỳ (CDC) xác nhận kháng tất cả các kháng sinh, chỉ trừ hai loại.



Năm 2008, các bác sĩ Thụy Điển phải đối mặt với trường hợp một bệnh nhân Ấn Độ nhiễm trùng mà kháng toàn bộ kháng sinh chỉ trừ 1 loại.

10 triệu người sẽ chết mỗi năm vì kháng kháng sinh vào năm 2050.

Nhưng bạn đừng nghĩ đó chỉ là những trường hợp đơn lẻ. Mỗi năm, riêng Hoa Kỳ và Châu Âu có khoảng 50.000 người chết vì nhiễm trùng mà không có thuốc chữa. Một dự án được tài trợ bởi chính phủ Anh mang tên “Chương trình Đánh giá Kháng kháng sinh” ước tính tổng số ca tử vong loại này trên thế giới là 700.000 người mỗi năm. Năm 2050, con số sẽ lên đến 10 triệu ca với tốc độ kháng kháng sinh phát triển như hiện nay.



Bỏ qua những con số, bạn cũng có thể biết được cơn ác mộng đã đến với chính mình và người thân. Thời gian trước đây, triệu chứng tiểu buốt do nhiễm trùng đường tiết niệu có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng một đơn kháng sinh ngắn ngày. Bây giờ, bạn có thể phải dùng đến vài ba loại thuốc.



Nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng con bạn có nguy cơ nằm trong 25% trẻ em nhiễm trùng đường tiết niệu phải sử dụng 3 loại kháng sinh khác nhau. 25% còn lại phải điều trị với 2 loại thuốc và chỉ còn một nửa trẻ em có thể trị khỏi bằng một loại thuốc duy nhất.



Ngày 30 tháng 4 năm 2014, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố trong một báo cáo rằng nhân loại thực sự đang ở trong cơn ác mộng của kháng kháng sinh. Nó là một mối đe dọa nghiêm trọng và thách thức y học trong thời điểm này. WHO nói “không hành động ngay hôm nay, tương lai chúng ta sẽ chẳng còn thuốc chữa bệnh”.



Fleming đã biết trước mọi thứ

Alexander Fleming, người mở đường cho thời kỳ vàng của tây y với kháng sinh.

Alexander Fleming, nhà sinh học người Scotland được coi là cha đẻ của kháng sinh khi ông phát hiện ra penicillin vào năm 1928. Năm 1943, những liều penicillin thương mại đầu tiên được tung ra. Hai năm sau đó, Fleming nhận giải Nobel cho phát hiện của mình.



Nhưng ngay trong buổi phỏng vấn sau đó, ông đã cảnh báo đến viễn cảnh không vui khi vi khuẩn có thể trở nên kháng thuốc. “Những người lạm dụng penicillin ngày hôm nay, họ phải chịu trách nhiệm cho cái chết của những bệnh nhân nhiễm vi khuẩn kháng penicillin sau này”, Flenming nói. “Tôi hy vọng điều nguy hiểm này có thể được kiểm soát”.



Và rồi đúng như vậy. Năm 1943, penicillin được tung ra thì năm 1945, vi khuẩn kháng penicillin xuất hiện. Con người lại đi tìm những loại kháng sinh mới. Năm 1972, vancomycin được điều chế, kháng vancomycin xuất hiện năm 1988.



Imipenem ra đời năm 1985 thì đến năm 1998, kháng imipenem xuất hiện. Một trong những loại kháng sinh mới nhất của nhân loại, daptomycin ra đời năm 2003 thì chỉ 1 năm sau xuất hiện vi khuẩn kháng nó.



Điều này được ví như trò chơi nhảy cừu. Thuốc ra đời, vi khuẩn kháng nó và rồi chúng ta lại đi tìm loại thuốc mới. Nhưng có vẻ như loài người đang hụt hơi khi mà một chủng vi khuẩn mới sinh ra cứ mỗi 20 phút, các công ty dược phẩm thì cần đến cả thập kỷ đế nghiên cứu một loại kháng sinh.



Chúng ta có thể làm gì?



Trước hết, hãy nói về nguyên nhân tại sao vi khuẩn có thể trở nên kháng thuốc. Xét dưới góc độ tế bào, nó là việc vật chất di truyền DNA của vi khuẩn được biến đổi để: tránh sự xâm nhập của kháng sinh vào chúng, giúp vi khuẩn tổng hợp enzyme gây bất hoạt hoặc phân hủy kháng sinh, thay đổi con đường chuyển hóa và chúng thải được kháng sinh ra khỏi tế bào.

Con người đã và đang lạm dụng thuốc kháng sinh.

Bỏ qua những điều phức tạp này, bạn nên biết đến chính con người đã tiếp tay cho vi khuẩn biến đổi gen của chúng. Đó là những hành động được gọi chung cái tên: lạm dụng thuốc kháng sinh.
Bạn có bao giờ dùng kháng sinh để điều trị bệnh cúm mà không biết nó gây ra bởi virus chứ không phải vi khuẩn? Bạn có bao giờ tự ý giảm liều lượng hay thời gian điều trị kháng sinh của bác sĩ xuống một nửa mà không biết điều đó tạo điều kiện cho vi khuẩn sống sót và tạo gen kháng thuốc?



Rồi khi chúng ta sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, thú y, sản xuất nông nghiệp và ngư nghiệp, đó là điều kiện cho những vi khuẩn ở động vật kháng thuốc rồi ảnh hưởng tới cả con người. Sử dụng chất diệt khuẩn trong lau rửa thường xuyên cũng tạo ra những dòng vi khuẩn kháng thuốc.
Cho tới nay, kháng kháng sinh đã trở thành vấn đề toàn cầu chỉ bắt nguồn từ những điều nhỏ nhặt nhưng ai cũng làm thường xuyên như vậy. Những giải pháp toàn cầu cũng sẽ phải được đặt ra. Có thể là chúng ta nên nghiêm cấm hẳn việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi và ngư nghiệp. Thiết lập một cổng kiểm soát kê đơn kháng sinh để tránh lạm dụng bừa bãi hay xây dựng hệ thống giám sát cảnh báo kháng thuốc sắp xảy ra…



Nhưng rồi đó là những điều quá to lớn và cần một nguồn tài trợ không hề nhỏ. Tại sao chúng ta không bắt đầu bằng những hành động của từng cá nhân?

Mỗi cá nhân cần hành động để chống lại vi khuẩn kháng thuốc.

Bằng cách đọc bài viết này, bạn cũng đã góp phần vào nguy cơ giảm kháng kháng sinh xảy ra trong tương lai. Nếu bạn thực sự muốn chung tay cùng nhân loại chiến đấu trong cơn ác mộng chung, dưới đây là một số khuyến cáo mà nên được thực hiện và chia sẻ với mọi người:



1. Đừng bao giờ tự ý sử dụng kháng sinh. Ví dụ như bệnh cúm thông thường do virus, bạn có uống kháng sinh cũng không thể hiệu quả được.



2. Nói chuyện với bác sĩ nếu họ kê đơn kháng sinh cho bạn. Hãy hỏi họ xem liệu có thể điều trị ngoài kháng sinh hay không? Và nếu bắt buộc, loại kháng sinh đó có phù hợp với cơ thể bạn?



3. Tuân thủ nghiêm ngặt liều và thời gian điều trị với kháng sinh của bác sĩ, ngay cả khi bạn nghĩ mình đã tốt hơn hoặc đã khỏi bệnh. Giảm liều hay dừng điều trị sớm tạo điều kiện cho vi khuẩn tồn tại kháng thuốc và tái nhiễm.
4. Đừng tiết kiệm kháng sinh đã điều trị ở
đợt trước để dùng lại. Vứt bỏ chúng, bởi lần sau có lẽ chúng sẽ mất tác dụng.



5. Cùng một bệnh nhưng đừng sử dụng đơn thuốc của người khác. Như đã nói không phải kháng sinh nào cũng phù hợp với bạn.



6. Bỏ ngay thói quen yêu cầu bác sĩ kê kháng sinh cho mình. Họ là những người có kinh nghiệm và nếu bạn không có dấu hiệu nhiễm trùng, điều trị các triệu chứng với thuốc ngoài kháng sinh là đủ.

Trí Thức Trẻ/GenK

[songchungvoi_HIV]

Kháng kháng sinh: Di chứng ảnh hưởng đến gia đình và giống nòi

Chủ nhật, 03/04/2016 06:41

Theo thống kê của tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ kháng kháng sinh cao nhất trên thế giới.






Những loại thuốc mang tên kháng sinh có tác dụng giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn, thậm chí diệt khuẩn vĩnh viễn. Chính bởi vậy, đã có một thời gian dài, loại thuốc này rất được ưa chuộng trong điều trị bệnh. Tuy nhiên, để phát huy được tác dụng kìm khuẩn hay diệt khuẩn cần căn cứ vào nồng độ của thuốc.

Theo thống kê của tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ kháng kháng sinh cao nhất trên thế giới. Đây chính là hệ quả của việc lạm dụng thuốc kháng sinh của người Việt trong thời gian qua.

Có thể nói, khi con người càng lạm dụng kháng sinh, các chủng vi khuẩn kháng thuốc càng có cơ hội phát triển và lây lan. Do đó, khả năng phòng bệnh của cơ thể bị giảm đi, đồng thời cơ thể đáp ứng với các loại thuốc cũng kém, nên khi có bệnh, tỉ lệ chữa khỏi thường không cao.

Di chứng "Kháng thuốc kháng sinh" do đâu?

Trong nhiều Hội nghị Quốc gia về chống kháng thuốc, vấn đề gia tăng nhanh chóng của tình trạng này đã được Bộ Y tế nhiều lần nhấn mạnh và cảnh báo. Nguyên nhân chủ yếu được công bố là do người dân tự ý sử dụng thuốc kháng sinh không cần kê đơn; không nhiễm khuẩn cũng dùng; dùng kháng sinh không phù hợp, không đúng lượng, hàm lượng, thời gian; lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi...

Xuất phát từ thực tế rất nhiều nguời dân có thói quen mua thuốc không theo chỉ định, kê đơn của bác sỹ, tại hội nghị triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về chống kháng thuốc giai đoạn 2013-2020, PGS.TS Nguyễn Văn Kính - Giám đốc BV Bệnh nhiệt đới Trung ương phát biểu rằng: “Không quá khi nói rằng việc mua bán kháng sinh tại các hiệu thuốc ở nước ta hiện nay dễ như mua rau. Người Việt cũng có thói quen sử dụng kháng sinh như ăn cơm, hễ ốm là tự ra hiệu thuốc mua kháng sinh về uống”.

Cùng với đó, một cuộc khảo sát thực tế năm 2010 với khoảng gần 3.000 nhà thuốc ở cả nông thôn và thành thị thuộc các tỉnh phía Bắc cũng cho kết quả 90% kháng sinh được bán không có đơn của bác sĩ.

Con số thống kê đó cho thấy rõ thực tế vấn đề nhận thức về thuốc kháng sinh của chính người bán thuốc và người dân còn cực kỳ thấp, đặc biệt là ở những vùng nông thôn. Phần lớn thuốc kháng sinh được bán và được người dân sử dụng mà không cần đơn thuốc hiên nay vẫn chiếm tỷ lệ rất cao. Kháng sinh được bán mà không có đơn là 88% (ở thành thị) và 91% (ở nông thôn).

Thói quen mua thuốc và bán thuốc của người Việt hiện nay vẫn theo kiểu "Chỉ cần ra hiệu thuốc, mô tả bệnh, người bán thuốc kê đơn và nguời bệnh cứ thế mang về uống". Từ những viên thuốc ho, thuốc trị đau bụng, đau đầu, sổ mũi... chỉ cần kể triệu chứng và yêu cầu "Thuốc nào để nhanh khỏi" lập tức nhân viên bán thuốc tư vấn thuốc và liều lượng dùng từng loại.

Cũng có nhiều người không cần mất thời gian đến bệnh viện mà lập tức hỏi “bác sỹ Google” và sau đó tự kê đơn thuốc cho chính mình, con cái và người thân.

Và điều đáng lo ngại là việc tự ý sử dụng kháng sinh quá nhiều nên dẫn đến cơ thể kháng thuốc, các bác sỹ đã phải thay đổi rất nhiều loại thuốc khác nhau để điều trị.

Rất nhiều người trong số chúng ta chỉ biết đến những tác dụng phụ phổ biến khi lạm dụng hoặc dùng kháng sinh không đúng liều lượng bao gồm: Dị ứng, tiêu chảy… mà không biết rằng, lạm dụng kháng sinh sẽ khiến cho bệnh tật trong tương lai không có thuốc chữa. Kháng sinh hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến chính giống nòi của loài người, cụ thể là ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới, thai nhi ở trong bụng mẹ và sức khỏe trẻ em.




Nam giới có thể không còn "con giống" nếu dùng kháng sinh bừa bãi

Thông thường, kháng sinh có tác dụng đến cơ thể trong thời gian ngắn nên nếu dùng đúng chỉ định sẽ không có ảnh hưởng gì. Tuy nhiên, cũng có một số loại kháng sinh nếu lạm dụng sẽ tạo ra những tác động xấu đến quá trình sinh sản tinh trùng, bao gồm: erythromycin, nitrofurantoin, gentamycin, chlotetracyclin, co-trimoxazol, tetracycline…

Những kháng sinh này có thể ức chế sự phát triển, ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh, suy giảm tần xuất phân bào của các tế bào sinh dục hoặc làm dị dạng tinh trùng… Từ đó tăng nguy cơ vô sinh ở nam giới.

Một nghiên cứu gần đây được tiến hành bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Nevada (Mỹ) cho thấy tetracycline - một loại kháng sinh dùng để điều trị bệnh nhiễm trùng như viêm phổi và nhiễm trùng đường tiết niệu... có thể ảnh hưởng không chỉ về khả năng tồn tại của tinh trùng ở nam giới mà còn tác động đến cả số lượng tinh trùng.

"Tetracycline có ảnh hưởng bất lợi đáng kể về chức năng sinh sản nam giới và khả năng sống của tinh trùng - giảm khả năng phát triển lên đến 25%. Và bây giờ chúng ta biết rằng những tác động đó có thể ảnh hưởng đến thế hệ tiếp theo.

Điều phức tạp hơn là tetracycline được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp như là một chất phụ gia trong thức ăn gia súc, vì vậy, nhiều người có thể bị ảnh hưởng do ăn uống chứ không phải chỉ mỗi khi dùng thuốc", nhà nghiên cứu David Zeh cho biết.


Một loại thuốc chữa đau dạ dày và chứng trào ngược thực quản có chứa kháng sinh cimetidin cũng được coi là rất có hại cho sức khỏe tinh trùng của nam giới. Sử dụng quá thường xuyên cimetidin có khả năng tăng hàm lượng prolactin. Ở nam giới, khi gia tăng prolactin sẽ làm giảm hàm lượng LH và testosterone, dẫn đến số lượng tinh trùng thấp hơn, giảm ham muốn tình dục và giảm chức năng tình dục, gây vô sinh.

Do vậy, cánh mày râu nên xem xét việc lựa chọn các sản phẩm thực phẩm hữu cơ và cân nhắc khi sử dụng kháng sinh thích hợp để ngăn ngừa tác động xấu tới chức năng sinh sản.




Mẹ dùng thuốc kháng sinh không đúng cách khi mang thai đe dọa tính mạng thai nhi

Không phải tự nhiên mà trong thời gian mang bầu, các bà mẹ được khuyến cáo phải hết sức cẩn thận trong dùng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc kháng sinh. PGS. TS. dược sĩ Nguyễn Hữu Đức, ĐH Y dược TPHCM, cho biết dùng thuốc kháng sinh trong thời kỳ thai nghén có thể gây tác dụng xấu đến bất cứ giai đoạn phát triển nào của thai kỳ, đặc biệt là ba tháng đầu.

Thời gian từ khi thụ thai đến khi đứa trẻ được sinh ra gọi là thời kỳ bào thai, chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn phát triển phôi thai gồm 3 tháng đầu của kỳ thai, dành cho sự tượng hình và biệt hóa các bộ phận của bào thai, bào thai chưa có hình dạng đầy đủ.

Do đó, trong khoảng thời gian này nếu dùng thuốc kháng sinh có tác dụng cản trở sự phát triển bình thường của thai nhi, có thể gây ra quái thai, dị tật bẩm sinh. Ở những tháng sau đó, người mẹ cũng không được tự ý dùng thuốc vì mặc dù nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi do mẹ dùng thuốc kháng sinh có thể thấp hơn nhưng dị tật bẩm sinh ở thai nhi vẫn có thể xảy ra.

Dị tật bẩm sinh có thể xảy ra ở bất cứ bộ phận nào như tim, mạch máu, đầu, mặt, bộ phận tiết niệu, sinh dục, tiêu hóa, xương, cơ, các chi...

Trong thời gian mang bầu, nếu mắc bệnh nhiễm khuẩn, phụ nữ có thai vẫn cần dùng đến kháng sinh và trong trường hợp này, cần hỏi ý kiến bác sĩ và đặc biệt dùng theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

Lạm dụng thuốc kháng sinh đe dọa sức khỏe trẻ em

Nếu dùng kháng sinh không đúng cách cũng có thể gặp phải nhiều tác dụng phụ, phổ biến nhất là tình trạng nhờn thuốc, kháng kháng sinh và suy giảm sức đề kháng.

Theo chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên trưởng khoa Nhi, BV Bạch Mai, Hà Nội, hiện nay, tình trạng tự chữa bệnh diễn ra khá phổ biến, trong khi việc tự chẩn đoán lại thiếu chính xác, dẫn tới tình trạng dùng kháng sinh khi chưa cần thiết hoặc bệnh không cần phải dùng kháng sinh (như các trường hợp cảm cúm thông thường) nhưng người bệnh vẫn lạm dụng.

Việc nhiều bà mẹ quá tin tưởng vào việc dùng thuốc kháng sinh mà không biết được những hiểm họa đằng sau đó, nó có rất nhiều tác dụng phụ khác nhau, trước tiên là dị ứng. Dị ứng có thể gây sốc phản vệ, diễn ra vô cùng nhanh và có thể gây chết người ngay mà không thể tiên đoán trước được.

Ngay cả với dị ứng chậm cũng vô cùng nguy hiểm, nó dẫn tới tình trạng nhiễm độc kháng sinh nặng và dẫn đến tử vong sau 1-2 tuần. Tác dụng phụ thứ hai là tiêu chảy - đây là tác dụng cũng rất hay gặp và làm suy giảm đáng kể sức khỏe của nhiều trẻ em.

Một số kháng sinh dùng lâu có thể tích tụ độc tố trong các cơ quan như nhiễm độc gan, thận, máu, thần kinh thính giác, xương, răng…

Việc dùng thuốc kháng sinh khi không cần thiết cũng sẽ làm giảm sức đề kháng, suy giảm hệ miễn dịch của cơ thể trẻ. Bởi lẽ uống kháng sinh vào những lúc không cần thiết sẽ khiến vi khuẩn kháng kháng sinh phát triển.

Khi vi khuẩn kháng thuốc cũng có nghĩa là thuốc kháng sinh ấy không còn hiệu lực để chữa bệnh. Chúng có thể làm cho bệnh nghiêm trọng hơn, đồng thời rất khó khăn và tốn kém để điều trị. Vì vậy, chỉ nên dùng kháng sinh cho trẻ trong những trường hợp thực sự cần thiết.




Lưu ý khi dùng kháng sinh
- Không tự ý sử dụng kháng sinh. Hiện nay nhiều người hay tự ý mua thuốc để điều trị dù chưa biết mình mắc bệnh gì. Cứ thấy hiện tượng ho, hắt hơi, xổ mũi… là mua thuốc về điều trị mà không hay biết mình uống thuốc kháng sinh oan.

Nếu muốn biết cần phải dùng kháng sinh hay không, bạn nhất định phải hỏi ý kiến bác sĩ cũng như được bác sĩ kê đơn, khám bệnh... Đó là chưa kể đến việc tự ý sử dụng kháng sinh mạnh có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm.

- Sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Khi bác sĩ đã nắm được nguyên nhân cũng như bệnh nhiễm khuẩn bạn đang mắc sẽ có đơn thuốc cụ thể như liều lượng mỗi ngày bao nhiêu, uống những loại kháng sinh nào, uống trong bao lâu, uống hay tiêm thuốc… bạn cần tuân thủ tuyệt đối theo đơn thuốc.

- Chú ý đọc hướng dẫn sử dụng thuốc trước khi dùng. Tờ hướng dẫn trong hộp thuốc luôn có cụ thể liều lượng, cách dùng, chống chỉ định, tác dụng phụ… Một số điều bác sĩ có thể chưa nói rõ, nhất là tác dụng phụ hay việc chống chỉ định, nên bạn cần phải đọc kỹ trước khi dùng.

- Không dùng lại thuốc kháng sinh thừa. Nhiều người bệnh sau khi bị bệnh trở lại có dấu hiệu giống bệnh cũ đã tự ý lấy thuốc kháng sinh còn từ lần trước sử dụng. Điều này không nên, bạn vẫn cần đến bác sĩ để kê đơn thuốc mới, tránh những hậu quả đáng tiếc.

- Không bao giờ dùng thuốc kháng sinh để điều trị các bệnh do virus như cảm lạnh hay cảm cúm. Kháng sinh không có tác dụng chống lại virus.

- Không chia sẻ thuốc kháng sinh của mình cho người có biểu hiện bệnh tương tự.

- Dùng đúng kháng sinh và đúng liều. Không nên dùng kháng sinh mạnh hoặc kháng sinh phổ rộng khi không thực sự cần thiết. Nếu đang nhiễm khuẩn nhẹ mà dùng kháng sinh mạnh sẽ gây hại cơ thể. Việc uống không đúng loại và liều lượng sẽ gây kháng thuốc.

Cụ thể là nhiều người bệnh dừng uống sau vài ngày vì thấy đã khỏi, mà theo chỉ định của bác sĩ là 10 ngày chẳng hạn. Điều này vô tình làm cho những vi khuẩn còn lại mới chỉ bị yếu đi sẽ nhờn thuốc vào những lần sau đó, thậm chí lây cho người khác.

- Chú ý việc tương tác giữa kháng sinh với các loại thuốc khác. Không được dùng cùng lúc (hoặc trong suốt thời kỳ dùng loại kháng sinh nào đó) với một số kháng sinh có tương kị độc hại hoặc giảm tác dụng, ví dụ như erythromycin có đến 30 loại thuốc cấm dùng cùng.

- Uống trước 60 phút hoặc sau 120 phút nếu bạn ăn uống các loại rau quả chua chứa nhiều axit hữu cơ.


Theo Tiểu Nguyễn - Trí thức trẻ